[confirmation]ISERER Global tarafından sunulan Mini Diksiyon Kursumuza üye olduğunuz için teşekkür ederiz.
Bu mini kurs ile Diksiyon ile ilgili temel bilgilere ulaşacak ve kişisel gelişim yolunda yolunuzu bir nebze daha aydınlatacaksınız.[/confirmation]

[info]Mini Diksiyon eğitimimizde konular 4 hafta boyunca e-posta adresinize gönderilecektir. Bu kursları takip etmeniz ve kursumuzu tamamlamanız kişisel gelişiminiz için çok önemlidir. İstediğiniz zaman size gelen e-postaların altında yer alan “Üyelikten Çıkmak İstiyorum” linkini tıklayarak üyelikten ayrılabilirsiniz.[/info]

[warning]Önemli Hatırlatma! Eğer Bu kursa üye değilseniz kursa tam ve ücretsiz olarak kayıt olmak için Lütfen Tıklayınız.[/warning]

[error]Bu eğitimin sponsoru Liderlik Okulu’nun örgün eğitimlerine ulaşmak için tıklayınız.[/error]

[gs_8a]Diksiyon Kursu

Diksiyon Eğitimi 3. Hafta

Merhaba ben Ezel Apaydın.
Mini eğitimimizin üçüncü haftasında Türkçe’yi etkili kullanmak ve güzel konuşmak isteyenlerin kelimelerin telâffuzu kadar vurgularına da çok dikkat etmeleri gerektiğinden bahsedeceğiz. Yani bu haftanın konusu, doğru ve yerinde kullanılan VURGU’ nun önemi olacak.
Dilimizde, özellikle sözlü anlatımda vurgu konusunda önemli yanlışlıklar yapılmaktadır. Yutulması ya da düşürülmesi nedeniyle anlaşılamayan sesler ve heceler, ses belirsizliği nedeniyle anlaşılamayan heceler ve kelimeler bu konuda sıkça karşılaşılan durumlardan bazılarıdır. Birçoğunuz karşınızdaki kişilere “Kusura bakmayın; ama söylediğinizi anlayamadım.” veya “Af edersiniz, söylediklerinizi tekrar edebilir misiniz?” gibi cümleler kurmuşsunuzdur. Bunun ardında yatan en temel etken vurgudaki hatalardır.
Peki vurgu nedir?
Bir kelime veya kelime grubunda, bir hecenin; bir cümlede ise bir kelimenin diğerlerine göre daha kuvvetli söylenmesine “vurgu” denir. Türkçe’ de üç tür vurgu bulunmaktadır: Kelime vurgusu, Grup vurgusu, Cümle vurgusu
KELİME VURGUSU
1- Tek heceli sözcük kök ya da gövdelerinde bazı zarflar hariç (en, pek, çok … gibi), vurgu bulunmaz; ancak, cümledeki vurguda tek heceli sözcük, vurguyu üzerinde bulundurabilir.
2-Çok heceli sözcüklerde vurgu, genellikle, son hecededir.
çocuk, gönül, sevgi, algılama, anlayış
3- Sözcük ek aldıkça, vurgu son eke doğru kayar.
gözlük, gözlükçü, gözlükçülük
4- Bazı kelimelerde ise vurgu, ilk veya orta heceye doğru kayar. Vurgunun bu hecelere kaydığı durumlara bakacak olursak;
İki heceli yer adlarında vurgu ilk hecededir. Örneğin: Konya, Mersin, Bursa, Muğla, Ordu, İzmit, Aydın, Batman, Samsun, Bolu

İki heceden daha fazla heceye sahip yer adlarında vurgu şu gibi durumlarda ilk hecede olmalıdır:

İlk hece kapalı, diğerleri açık ise: Ankara, Kayseri, Çankırı, Tunceli, Kastamonu, Hakkari
İlk hece kapalı, ikinci hece açık, üçüncü hece kapalı ise: Erzurum, Kırşehir, Nevşehir, Ardahan, Ekvator

Bazı özel yer isimlerinde vurgunun yeri değişik hecelerde olur:
• İlk iki veya üç hecesi açık yer isimlerinde vurgu kapalı olan ilk hecede olmalıdır. Giresun, Horasan, Babaeski, Dedeağaç, Makedonya

• Bütün heceleri açık yer isimlerinde vurgu ilk veya ikinci hecededir. Anadolu, Rumeli, Paraguay, Manisa, Yalova, Kocaeli

• İlk hecesi açık, ikinci hecesi kapalı üç heceli yer isimlerinde vurgu kapalı olan ikinci hecededir. Kütahya, Amasya, Malatya, Mudanya, Edirne, Denizli

• İlk iki hecesi kapalı, diğer hecesi açık yer isimlerinde vurgu ikinci hecededir. Antalya, Antakya, Almanya, Finlandiya

• Üç hecesi de kapalı yer isimlerinde vurgu son hecededir. Erzincan, Zonguldak

• Çift ünsüzle başlayan yer isimlerinde vurgu, ilk hecededir. Trabzon, Fransa, Brezilya, Grönland, Myanmar

• “istan” ile biten yer isimlerinde vurgu son hecededir. Türkistan, Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Tacikistan, Pakistan, Gürcistan

Önemli Not: Kişi isimlerinde vurgu son hecededir. Kişi adlarına başka bir söz eklenecek olursa da, vurgu yine son hecede olmalıdır. Seda, Ezel, Olcay, Hasan, Mustafa, Ahmet Bey, Hasan Efendi, Ezel Hanım

5- Zarfların birçoğunda vurgu ilk hecededir.
yarın, sonra, yine, şimdi

6- Bağlaçlarda vurgu çoğunlukla ilk hecededir.
çünkü, yahut, yalnız, ise

7- Dil isimlerinde vurgu kapalı olan ilk ya da üçüncü hecede olur:
Türkçe, Farsça, Arapça, Fransızca, İngilizce

GRUP VURGUSU
Grup vurgusu dediğimiz olay, kelime gruplarında hangi hecenin daha şiddetli vurgulanacağını gösterir. Kelimeler konuşma içerisinde yeni bir vurgu kazanabilir, bu durumda kelimelerin vurguları kalkar ya da azalır. Onların yerine şiddeti en fazla olan vurgu gruba hakim olur.
Okulun bacası, evin kapısı, yüzbaşı, kırmı kalem, okul eteği

CÜMLE VURGUSU
Cümleler konuşma içerisinde kelime ya da kelime gruplarından daha büyük birliklerdir. Cümle içerisinde de kendisine bütünlük kazandıran bir vurgu vardır. Cümle içerisindeki vurgu, kendisini meydana getiren kelime ya da kelime gruplarında olan vurgudan daha kuvvetlidir.
Özel bir amaca yönelik vurgu yapılmıyorsa Türkçe’ de vurgu yüklem üzerindedir. Bununla birlikte cümle içerisinde özellikle öne çıkarılmak ya da özellikle belirtilmek istenen bir kelime üzerine rahatlıkla vurgu yapılabilir. Bizim kullandığımızı 5N1K (Kim?, Nereden?, Nereye?, Nasıl?, Ne zaman?, Ne Yaptı?) kuralı dediğimiz kural cümlede hangi soruya karşılık vereceğinizi rahatlıkla belirler. Vurguyu buna göre kullanabilirsiniz.
Ahmet yarın uçakla Ankara’dan İstanbul’a gidecek. Kim?
Ne zaman gidecek? Yarın
Nereye gidecek? İstanbul’a…gibi

Vurgu konusu konuşma dilinin olmazsa olmazlarındandır diyebiliriz. Bu nedenle bizim dersimizde de diğer konular kadar büyük öneme sahiptir. İlk karşılaştığınızda size biraz karmaşık gelecektir, kabul ediyorum. Ancak gelecek dersimize kadar bol bol tekrar eder ve karşınıza çıkan her bir örnekle analiz yaparsanız kavramanız çok da eğlenceli olacaktır. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere.

Yaprak Ezel Apaydın
Not: Bu arada bu eğitimin katılım belgesini almak isteyenler detaylı bilgiye bu linkten ulaşabilirsiniz.

Örgün Liderlik ve Yöneticilik Diploma Programım için Buradan Bilgi Alabilirsiniz.

Liderlik Okulu Facebook Sayfası | Erkut Ergenç Facebook Sayfası | Erkut Ergenç Twitter Hesabı
Yaprak Ezel Apaydın Twitter Hesabı
[/gs_8a]

[gs_4z]

[sidebar id=”sidebar-01″]

[/gs_4z]